فصل چهارم: سیستم‌های كدگذاری

 فهرست

فهرست اصلی

     سیستم‌های کدگذاری
     سيستم كدگذاری ناتو
    ساختار کدگذاری ناتو
    کد موجودیت تجاری و دولتی ناتو
    سيستم بین‌المللی طبقه‌‌بندي استاندارد صنايع
    ساختار ISIC
    طبقه‌بندي بر مبنای محصول
    ساختار CPC
    سيستم كدينگ و توصيف هماهنگ كالا
     سيستم انجمن مديريت كد تجارت الكترونيكي
    نظام كدگذاري استاندارد كالا و خدمات سازمان ملل متحد
    نظام استاندارد بين‌المللي طبقه‌بندي و توصيف محصولات و خدمات 
    نظام(GS1)
    برخی از سيستم‌هاي كدگذاري ساير كشورها

 

    سیستم‌های کدگذاری

  کدگذاری به‌عنوان روش ساده و دقیق برای تعیین هویت کالا، قطعات یدکی، مدارک و اموال سازمان‌ها، سال‌هاست که در سطح شرکت‌ها و زنجیره‌های‌تأمین مورد استفاده قرار ‌می‌گیرد. با کمک این سیستم‌ها جریان اطلاعات به ویژه جریان اطلاعات محصول و موجودی‌ها تسهیل شده و تمام واحدها به‌ویژه در شرکت‌های بزرگ برداشت یکسان و ثابتی را از هر کد دارند که صحت اطلاعات برنامه‌ریزی را تأمین می‌کند.
  شناسایی مهم‌ترین قلم سیستم کدگذاری است چون امکان تشخیص منحصر به فرد هر قلم عرضه شده را فراهم می‌کند [15]. شناسایی شامل بر تعیین کمترین داده‌های مورد نیاز برای مشخص کردن ویژ‌گی‌های اساسی یک قلم کالا است یعنی آن ویژگی‌هایی که یک هویت یکتا را به آن قلم کالا می‌دهد و آن را از دیگر کالاها متمایز می‌سازد.
  تاکنون، به طور سنتی شرکت‌ها برای ردیابی و شناسایی محصولات خود از سیستم‌های کدگذاری داخلی استفاده می‌کرده‌اند. این روش زمانی مناسب بود که زنجیره‌های‌تأمین پیچیدگی کمتری داشتند و خود محصولات نیز ساده‌تر بودند. افزایش رقابت و تقاضای مشتریان برای دستیابی سریع‌تر به محصولات ارزان‌تر جهان کسب ‌و‌کار را تغییر داده است. برای رقابتی ماندن و هم‌چنین دستیابی به سودآوری، شرکت‌ها باید بتوانند راه‌هایی بیابند که هزینه‌های مبادله‌های روزمره و تکراری آن‌ها را کاهش دهد. این مبادلات بیشتر در حوزه خرید، صدور صورت‌حساب، ثبت حساب‌های ‌دریافتی و پرداختی قرار می‌گیرد. در چنین مبادلاتی است که تنوع کدگذاری محصولات در طول زنجیره‌تأمین مشکل‌ساز می‌شود. زمان و هزینه صرف شده برای ترجمه یک شماره قطعه یا کد محصول به دیگری، در انبوه مبادلات قابل توجه بوده و خطاهای احتمالی در ترجمه، عامل بسیاری از مشکلات در تهیه صورت‌حساب‌ها و انجام پرداخت‌ها است. در نتیجه این هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم ناشی از خطاها، هزینه‌های زنجیره‌تأمین افزایش یافته و حاشیه سود کاهش می‌یابد.
  علاوه بر مشکلات عملیاتی پیش گفته، با تنوع سیستم‌های کدگذاری، صحت و وضوح داده‌های تاریخی نیز کاهش می‌یابد. برای مثال خطاهای ناشی از ترجمه کدها در برخی موارد باعث می‌شود فروش کمتر از مقدار واقعی محاسبه شود و در برخی دیگر بیش از مقدار واقعی محاسبه شود. داده‌های تاریخی برای پیش‌بینی تقاضا و در پی آن برنامه‌ریزی تولید، کنترل موجودی و عملیات توزیع به کار می‌روند و خطا در آن‌ها به خطا در تمام این مراحل منجر می‌شود. از این‌رو، شرکت‌ها برای هماهنگی اثربخش در زنجیره‌تأمین، به یک کد محصول یکسان نیاز دارند که با جریان محصول در طول زنجیره، تغییر نیابد و برای همه اعضای زنجیره یک محصول را تداعی کند.
  در ادامه این بخش برخی از مهم‌ترین و پرکاربردترین سیستم‌های کدگذاری در سطح بین‌المللی مورد اشاره قرار می‌گیرند تا چارچوب مفهومی سیستم‌های کدگذاری شامل بر تعاریف، اهداف، کارکردها و نتایج به کارگیری این سیستم‌ها را در ذهن خواننده تداعی کند.

سيستم كدگذاري ناتو((NATO Codification System (NCS)

  سيستم كدگذاري ناتو، سيستمي مشترك و یکنواخت براي شناسايي، طبقه‌بندي و کنترل موجودي اقلام زنجيره عرضه در كشورهاي كاربر است که از میانه دهه 1950 پایه‌گذاری شده است. اين سيستم به‌منظور دستيابي به حداكثر اثربخشي در پشتيباني لجستيك و تسهيل در مديريت داده‌های مواد، طراحي شده است. به‌کارگیری سيستم ناتو در شناسایی تجهیزات و کالاها، مورد توافق همه كشورهاي امضاء کننده توافق‌نامه ناتو و كشورهاي غير عضو تحت حمایت آن است.  
  سيستم کدگذاری ناتو بر مبنای نظام كاتالوگ فدرال ايالات متحده آمریکا طراحي شده و سازمانهاي مدني برخي اعضاي ناتو از آن استفاده می‌کنند. مدیریت سيستم نيز بر عهده گروه رؤساي دفاتر ملّي كدگذاري ناتو(NATO Group of National Directors on Codification (AC/135))است و اجراي آن در كشورهاي عضو بر عهده دفاتر ملّي كدگذاري((National Codification Bureau (NCB) در هر كشور گذاشته شده است. استقرار، اجرا و نگهداري سيستم كدگذاري ناتو، يك زبان مشترك براي استفاده در فعاليت‌هاي ملّي (مثل مديريت زنجيره عرضه، استانداردسازي و غيره) و بين كشورهاي عضو و غيرعضو ناتو فراهم كرده است. در اين سيستم، مسؤولیت كدگذاري هر يك از اقلام عرضه با كشوري است كه طراحي آن قلم عرضه را بر عهده دارد، حتي اگر آن كشور از آن قلم استفاده نكند. كشوري كه آن قلم را خريداري و از آن استفاده مي‌كند نيز بايد بر اساس كدگذاري كشور طراح آن عمل کند.
 
  اهداف اصلی سیستم ناتو به شرح زیر است [16]:
• بهبود فرایندها و رویه‌های کدگذاری
• ارتقای کیفیت داده‌ها و قابلیت دسترسی به داده‌ها
• پیوند با استانداردهای جهانی
• پیوند با صنعت
  شناسایی در سیستم کدگذاری ناتو بر مبنای مفهوم قلم عرضه(Item of Supply) (IoS) است و هر قلم عرضه باید به صورت منحصر به فرد شناسایی شود. قلم عرضه، یک قلم کالای تولیدی است که مسؤول عرضه مرتبط، آن را برای یک نیاز لجستیکی لازم شناسایی کرده است. این قلم می‌تواند شامل یک قلم تولیدی یا تعداد زیادی از آن باشد که دارای ویژگی‌های بنیادی یکسان هستند.
  سیستم ناتو برای دستیابی به اهداف بالا، برای هر قلم عرضه یک نام محصول، جایگاه در طبقه بندی محصولات، توصیف و کد موجودی منحصر به فرد تخصیص می‌دهد.

ساختار کدگذاری ناتو

  بر اساس قانون اصلی در کدگذاری ناتو، هر قلم عرضه یک توصیف یکتا دارد و یک شماره موجودی ناتو  ( stock (number NATO  یکتا به آن اختصاص می‌یابد. توصیف قلم عرضه شامل بر حداقل داده مورد نیاز برای بیان روشن ویژگی‌های اساسی آن است؛ ویژگی‌هایی که هویت منحصر به فردی را به قلم عرضه می‌دهد و آن را از بقیه متمایز می‌سازد. این ویژگی‌ها مواردی مثل شکل، حجم، ابعاد و دیگر پارامترهای فیزیکی و عملکرد را دربر دارد که می‌توان با کمک آن یک کالا را به طور منحصر به فرد شناسایی کرد. زمانی که یک قلم عرضه به صورت یکتا تعریف شد، هویت آن با تخصیص یک شماره موجودی ناتو (NSN) NATO stock number ))مشخص می‌شود.
  شماره موجودی ناتو، موجودیت اساسی در سیستم کدگذاری ناتو و کلید شناسایی اقلام عرضه در مدیریت لجستیک ناتو است. این شماره یک کد 13 رقمی است که به سه بخش تقسیم می‌شود:
• 4 رقم نخست کد طبقه‌بندی عرضه ناتو را نمایش می‌دهد و قلم عرضه را به گروه و کلاس مشابه عناصر عرضه ربط می‌دهد.
• 2 رقم بعدی کمیته ملی کدگذاری1 تخصیص دهنده شماره موجودی ناتو را مشخص می‌کند. هر یک از اعضای ناتو یک کد 2 رقمی یکتا دارند. برای مثال کد رومانی به عنوان یکی از اعضای ناتو عدد 39 است.
• 7 رقم انتهایی NSN را رایانه تعیین کرده و اهمیتی به جز شناسایی منحصر به فرد قلم عرضه‌ ندارد.
• 9 رقم انتهایی، شماره ملی شناسایی قلم2 است که بخش ثابت NSN به شمار می‌آید و در طول چرخه عمر قلم عرضه، بر عکس 4 رقم نخست که کد طبقه‌بندی عرضه ناتو است(NATO Supply Classification Code)، تغییر نمی‌یابد. شکل 4-1 نمونه‌ای یک کد  NSN و اجزای آن را نمایش می‌دهد.

4-1  
 
  مزایای اصلی شماره موجودی ناتو به شرح زیر است:
  یکنواختی: این کد در ترکیب، طول، ساختار و کاربرد یکنواخت است.
  سازگاری: این کد نیاز مختلف مدیریت زنجیره‌تأمین را در سطح ملّی و بین‌المللی از هنگام خرید تا وارهایی قلم عرضه برآورده‌ می‌کند.
  سادگی: این کد بدون تغییر برای تمام اقلام عرضه قابل استفاده است، یکتا است، به سادگی قابل تخصیص است و برای تمام ملل کاربر قابل درک است.
  پایداری: شماره ملی شناسایی قلم کالا (NIIN) National Item Identification Number )) فقط مربوط به یک قلم عرضه بوده و دائمی است. این شماره هرگز به قلم کالای دیگری تخصیص نمی‌یابد حتی اگر آن کالا دیگر به کار نرود. 

کد موجودیت تجاری و دولتی ناتو(NATO Commercial and Governmental Entity (NCAGE) Code)

  کد موجودیت تجاری و دولتی ناتو یک کد حرفی- رقمی شامل پنج کاراکتر است که نشانگر منبع عرضه و محل مستندسازی فنی قلم عرضه است. بنگاه‌های اقتصادی را که دارای کد موجودیت تجاری و دولتی (NCAGE) هستند می‌توان در کاتالوگ مرجع منابع لجستیک پیدا کرد. این کاتالوگ شامل بر داده‌های شناسایی اقلام عرضه و داده‌های تأمین کنندگان این اقلام از دیگر کشورهای عضو است.
  سيستم كدگذاري ناتو اطلاعات صحيح را براي شناسايي اقلام عرضه فراهم کرده و ثبت منابع عرضه را ممکن می‌سازد. اين سيستم حل مسائل مديريت عرضه را از طريق ايجاد امكان دسترسي كاربران به يك منبع واحد و روزآمد، ممکن ساخته‌ است.
  به طور كلي مزاياي حاصل از به كارگيري اين سيستم عبارتند از:
• ارتقاي امكان استانداردسازی روابط، از طريق ثبت و مشخص كردن ويژگي‌هاي اقلام عرضه در سيستم عرضه كشورهاي عضو، كه امكان استفاده كارا و اثربخش از قطعات سیستم‌های جنگ افزاری مختلف را فراهم مي‌کند.
• فراهم آوردن امكان دسترسي به طيف گسترده‌اي از اطلاعات همه اقلام عرضه در موجودي كالاي كشورهاي عضو. اين امكان به اعضا اجازه می‌دهد تا در منابع و نیز مشکلات خرید قطعات و نگهداری تجهیزات مشترک با هم شریک شوند. این سیستم هم‌چنین، کمینه سازی نیازهای عرضه قطعات یدکی و مصرفی را تسهیل می‌سازد.
• تشريح صحيح اقلام عرضه. این شرح باعث مي‌شود کاربران، به آسانی اقلام عرضه یدکی یا جایگزین را که نیازهای یک سیستم جنگ‌افزاری خاص را برآورده می‌کند شناسایی کنند و بنابراين زمان از کار افتادگی را كاهش داده و باعث افزایش توان نظامی می‌شود.
• استفاده از يك زبان مشترك در زنجيره‌تأمين كه همه كاربران آن را درک می‌کنند. این امکان، برقراري ارتباط فني بين كشورهاي مشاركت‏كننده و ديگر كاربران را تسهیل می‌کند.
• بهره‌برداری مناسب از فناوری. استفاده از فناوري رایانه امكان ثبت، پردازش و انتقال داده‌هاي شناسايي اقلام عرضه و داده‌های پشتيباني مديريت را به شکلی كارا و کاربر پسند فراهم مي‌كند.
  این سیستم به طراح و مدیر پروژه اجازه می‌دهد تا قطعاتی را که تا کنون در سیستم بوده‌اند جستجو کند تا شاید بدون ایجاد یک قلم عرضه جدید از همان که موجود بوده استفاده کند. این کارکرد باعث می‌شود که تنوع اقلام عرضه‌ای که باید مدیریت شود، کاهش یابد و هزینه‌های اضافی شناسایی، نگهداری و فعالیت‌های مرتبط را حذف می‌کند.
   

  سيستم بین‌المللی طبقه‌‌بندي استاندارد صنايع  (International Standard Industrial Classification of All Economic Activities)

  شوراي اجتماعي- اقتصادي سازمان ملل متحد به توصيه كميسيون آمار و با توجه به ضرورت مقايسه بين‌المللي آمارهاي اقتصادي، متن اوليه طبقه‌بندي استاندارد بين‌المللي همه رشته فعاليت‌هاي اقتصادي را در سال 1948 پذيرفت و به کشورهاي عضو سفارش كرد با پذيرفتن اين نظام به عنوان يك استاندارد ملّي و يا با تنظيم مجدد اطلاعات آماري خود مطابق با اين سيستم، براي مقايسات بين‌المللي، از طبقه‏بندي ISIC استفاده كنند. این سیستم در سطوح ملّي و بين‌المللي، در طبقه‏‌بندی اطلاعات برحسب نوع فعاليت اقتصادی در زمينه‌های جمعيت، توليد، اشتغال، درآمد ملّي و ساير آمارهاي اقتصادی مورد استفاده وسيع قرار گرفته و بسياري از كشورها برخي از سري‌هاي آماري خود را براساس ISIC تنظيم كرده‌اند.
  سازمان ملل متحد (UN)، سازمان بين‌المللي كار (ILO)( International Labour Organization)  سازمان خواروبار و كشاورزي(Food and Agriculture Organisation) (FAO)، سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي سازمان ملل متحد(United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation) (UNESCO) و ساير هيأت‌هاي بين‌المللي از ISIC در انتشار و تجزيه و تحليل اطلاعات آماري خود استفاه  می‌کنند. بر اساس تجربه استفاده طولانی از ISIC این استاندارد چند بار ویرایش شده و ویرایش آخر آن در سال 2003 انتشار يافته است. هم‌چنين نسخه 4 اين سيستم نيز آماده شده و در چند کشور مورد استفاده قرار مي‏گيرد. به این ترتیب ISIC به ابزاري پايه‌اي براي مطالعات اقتصادي، پرورش و بهبود دادههاي قابل مقايسه بين‌المللي و ملّي تبدیل شده است.
  سیستم ISIC یک طبقه‌بندی بر مبنای نوع فعالیت اقتصادی است و نه کالاها و خدمات. فعالیتی که یک بنگاه اقتصادی انجام می‌دهد بر اساس نوع عملیات تولیدی که به آن می‌پردازد مشخص شده و بر همین مبنا این بنگاه با دیگر بنگاه‌ها گروه‌بندی می‌شود. در نوع عملیات، دستی یا مکانیزه بودن آن اهمیت ندارد.

ساختار ISIC

  در اين سيستم ابتدا همه فعاليت‏هاي اقتصادي به بخشهاي اصلی استاندارد تقسيم‌بندي مي‌شوند، سپس تمامی فعاليت‏ها در رده، گروه و طبقه خود قرار مي‏گيرند. معیارهای این طبقه‌بندی شامل بر (1) ویژگی کالاها و خدمات تولید شده، (2) کاربرد کالاها و خدمات و (3) درون‌دادها، فرایند و فناوری تولید است. به عنوان مثال فعاليت دامداري روزانه (توليد لبنيات) به اين صورت طبقه‌بندي مي‌گردد:
  بخش (01) : كشاورزي، شكار و جنگلداري
  رده (011) : كشاورزي و فعاليت‏هاي مرتبط
  گروه (0112) : دامداري
  طبقه (01121) : فعاليت‏هاي دامداري روزانه (توليد لبنيات)
  در  ISIC برقراری تناظر یک به یک میان فعالیت‌های اقتصادی و کالاها وجود ندارد و این سیستم برای ارزیابی داده های کالا، در هیچ سطحی، طراحی نشده است. برای این هدف طبقه‌بندی CPC طراحی شده که در ادامه این فصل، به آن نیز پرداخته خواهد شد.
  در مطالعه مفاهیم اقتصادی، بررسی همزمان تمام عناصر همیشه ممکن نیست. برای هدف تجزیه و تحلیل، عناصر ویژه‌ای انتخاب و بر مبنای ویژ‌گی‌های خاص گروه‌بندی شوند. بنابراین تمام فرایندهای اقتصادی که در شکل آماری توصیف می‌شوند به طبقه‌بندی آماری نیاز دارند. هدف از ISIC طبقه‌بندی استاندارد فعالیت‌های اقتصادی تولیدی است به گونه‌ای که بتوان از آن برای گردآوری و نمایش آمار مرتبط بهره برد. مزاياي اين سيستم بيشتر در سطح كلان اقتصادي مورد توجه است، به طوری که با استفاده از اين سيستم همه داده‌ها و آمار فعاليت‏هاي اقتصادي يك كشور به صورتی قابل درك و مقایسه در سطح بين‌المللي طبقه‌بندي و ارائه مي‌شود.

طبقه‌بندي بر مبنای محصول((Central Product Classification (CPC)

   از ابتدای دهه 1970 میلادی با محوریت کمیسیون آمار سازمان ملل متحد و همکاری برخی دیگر از سازمان‌های بین‌المللی مانند اداره آمار جوامع اروپایی((Statistical Office of the European Communities (Eurostat) تلاشی با هدف دستیابی به سیستمی هماهنگ با ISIC در طبقه‌بندی کالا و خدمات، آغاز شد. در نتیجه این تلاش، نسخه 1 این استاندارد در سال 1998 و نسخه 1.1 آن در سال 2002 منتشر شد. هدف از CPC ایجاد چارچوبی برای مقایسه آمار کالاها و خدمات در سطح بین‌المللی است [17]. هم‌چنین این سیستم برای سازگار ساختن این آمارها با استانداردهای بین‌المللی نقش یک راهنما را بر عهده دارد. سیستم CPC در اصل برای افزايش هماهنگي ميان حوزه‌های مختلف اقتصادی و آمارهاي مرتبط و نیز برای تقویت نقش حساب‌های ملّي به عنوان ابزاری برای هماهنگ ساختن آمارهاي اقتصادي توسعه یافته است [17].
  كشورها و سازمانهايي كه نيازمند يك استاندارد طبقه‌بندي مبتني بر محصول هستند تا از آن به عنوان ابزاري براي جمع‌آوري و طبقه‌بندي تمامی انواع آمارهايي که مستلزم جزئيات محصول است بهره‌گيري نمايند مي‌توانند از اين سيستم استفاده نمايند. اين آمارها مي‌تواند توليد، مصرف کالای واسطه و نهايي، تشکيل سرمايه و تجارت خارجي را تحت پوشش قرار دهد. چنین آمارهایی ممکن است به جريان‌هاي کالا، سهام يا ترازنامه اشاره داشته باشد و یا در جداول داده- ستاده، تراز پرداخت‌ها یا دیگر گزارش‌های تحليلي تدوين شود.
  هر نوع کالا یا خدمتی که در CPC شناسایی شده به گونه‌ای توصیف می‌شود که به طور طبیعی فقط با یکی از فعالیت‌های ISIC تولید شود. هم‌چنین اگرچه تفاوت قائل شدن میان کالا و خدمت از دید تئوریک مورد توجه است و حتی در تهیه و تحلیل برخی از آمارهای اقتصادی مورد نیاز است در CPC به تفکیک این‌دو نیازی نیست. سیستم CPC برای هر محصولی که در سطح ملّی و بین‌المللی داد‌وستد شده یا به صورت موجودی نگهداری می‌شود طبقه‌بندی‌ دارد [17].
 

ساختار CPC

  سیستم کدگذاری در CPC سلسله مراتبی و کاملاً رقمی است. این طبقه‌بندی شامل است بر:
• بخش(Section): با رقم نخست مشخص می‌شود
• قسمت(Division): با رقم اول و دوم مشخص می‌شود
• گروه: با سه رقم نخست مشخص می‌شود
• کلاس: با چهار رقم نخست مشخص می‌شود
• زیرکلاس: با تمام پنج رقم مشخص می‌شود
  کد هر بخش از 0 تا 9 است و هر بخش به 9 قسمت تقسیم می‌شود. در رقم سوم کد، هر قسمت هم به 9 گروه تقسیم می‌شود که هر گروه به 9 کلاس و در انتها هر کلاس به 9 زیر کلاس تقسیم می‌شود.
  به طور کلی در CPC، 9 بخش 70 قسمت، 305 گروه، 1167 کلاس و 2092 زیر کلاس وجود دارد. ارقام کد CPC دارای 5 رقم است که هیچ جدا کننده‌ای بین آن‌ها نیست تا با کد دیگری در سازمان ملل متحد به نام استاندارد بین‌المللی طبقه‌بندی تجارت(Standard International Trade Classification)، که آن هم پنج رقم اما با یک نقطه در سمت راست رقم سوم دارد، اشتباه نشود.
  این ساختار طبقه‌بندی در CPC باعث می‌شود تا بتوان سطوح مختلفی از جزئیات در این طبقه‌بندی را برای اهداف مختلف آماری به کار گرفت. برای مثال برای حسابداری ملّی، سطح جزئیات مورد نیاز با سطح آماری صنایع متفاوت است؛ هم‌چنین داده‌های تولید به دست آمده از بنگاه‌ها معمولاً با جزئیات بسیار بیشتری از داده‌های تشکیل سرمایه طبقه‌بندی می‌شوند.

سيستم كدينگ و توصيف هماهنگ كالا               

           ((Harmonized Commodity Description and  Coding System  (HS)

  سازمان جهاني گمرک((World Customs Organisation (WCO) در سال 1952 با نام شوراي همکاري‌هاي گمرکي((Customs Co-operation Council (CCC) تأسيس شد. اين سازمان يک نهاد مستقل بین‌المللی است که مأموريت آن، افزايش کارايي و اثربخشي ادارات گمرک عضو و هم‌چنين همکاري بيشتر اعضاء با يکديگر و بـا ساير سازمانهاي بين‌المللي است. سازمان جهاني گمرک با دارا بودن بيش از 60 عضو، تنها سازمان جهاني بين‌المللي ذي‌صلاح درباره موضوعات گمرکي است.
  شوراي همکاري‌هاي گمرکي فهرست موضوعي جديدي به نام HS را از ابتدای سال 1988 اجرايی کرد. به کمک اين سیستم، تهيه آمار صحيح و منطبق با استانداردهاي طبقه‏بندي بين‌المللي ساده مي‌شود. در برنامه‌هاي سازمان جهاني گمرک سیستم HS هر سه يا چهار سال يک بار از طريق نشست‌هاي کميته فرعي، اصلاح و به هنگام می‌شود. آمارشناسان کشورهاي عضو و بخش آمار سازمان ملل متحد نیز در کار به روز کردن HS نمايندگاني دارند تا اطمينان یابند كه بين اين فهرست موضوعي و ساير طبقه‏‌بندي‌هاي بين‌المللي ارتباط لازم وجود دارد.
  بیشتر کشورها فهرست (نمانكلاتور) تعرفه HS را به عنوان مبناي وصول حقوق و عوارض گمركي و تنظيم آمار تجارت بين‌الملل به کار مي‌گيرند. در حال حاضر بیش از 200 كشور و گمرك يا اتحاديه اقتصادي كه در حدود 98 درصد از تجارت جهاني را در اختيار دارند، از «سيستم هماهنگ» استفاده مي‌كنند. بنابراين، ‌سيستم هماهنگ يكي از مهمترين ابزار تجارت جهاني به شمار مي‏رود.
  «سيستم هماهنگ» يک فهرست موضوعي چندمنظوره است، يعني نه تنها مي‌توان آن را براي تعرفه‌هاي گمرکي و جمع‏‌آوري آمار تجارت بين‌المللي بهکار برد، بلکه براي مقاصد گوناگون ديگر نيز، مثلاً در امر توليد، تجارت، تعرفه‌هاي بار و آمار حمل و نقل، کاربرد دارد از جمله:
• تعيين تعرفه‌هاي گمرکي
• دستيابي به آمار تجارت بين‌المللي
• تعيين قواعد مبدأ
• وصول ماليات داخلي
• مذاکرات بازرگاني (مثلاً جدول امتيازات تعرفه‌اي WTO)
• تعرفه و آمار حمل و نقل
• نظارت بر کالاهاي خطرناك (مثلاً ضايعات، مواد مخدر، سلاحهاي شيميايي، مواد از بين برنده لايهي ازون، گونه‌هاي زيستي در معرض خطر)
• حوزه‌هاي کنترل و رويه‌هاي گمرکي شامل: ارزيابي خطر، تکنولوژي اطلاعات و مبارزه با تخلفات
  مزایای متعددی از پیاده‌سازی سیستم هماهنگ مورد انتظار است که در ادامه به آن اشاره می‌شود:
• جلوگيري از هزينه‌هاي مضاعف حفظ و نگهداري سيستم‌هاي متفاوت طبقه‌بندي كالاها در كشورهاي گوناگون.
• كاربرد يكسان و منطقي قوانين طبقه‏‌بندي، به طوری که‌ ترخيص بي دردسر واردات و صادرات امكانپذير مي‏گردد؛ لذا اين امر در ايجاد روابط كاري خوب بين گمرك و تجار، قلم بسيار مهمي است.
• کمک به حذف تشريفات زايد صادرات و واردات از كشوري به كشور ديگر و در مبادلات يك‌پارچه بين‌المللي.
• گردآوري هدفمند و برنامه‌ريزي شده تعرفه‏‌هاي گمركي
• جمع‏آوري آمار هماهنگ و قابل مقايسه در تجارت بينالملل
• سهولت در تعريف قواعد مبدأ
• كسب اطلاعات دقيق‌تر براي جمع‏آوري عادلانه ماليات‏هاي داخلي
• سهولت در انجام مذاكرات تجاري بين كشورها (مثلاً برنامه‌هاي اعطاي امتيازات تعرفه‌اي سازمان تجارت جهاني)
• امكان گردآوري و تنظيم آمارها و تعرفه‌هاي حمل و نقل
• افزايش قابليت نظارت كالاهاي تحت کنترل (مانند اسلحه، ‌مواد مخدر، ‌سلاحهاي شيميايي، مواد آسيبزننده به لايهي ازون، گونه‌‏هاي در حال انقراض اعم از گياهي و جانوري)

سيستم انجمن مديريت كد تجارت الكترونيكي  

  اين سيستم طراحي، توسعه، نگهداري و ارتقاي فرهنگ لغات فني باز (ECCMA Open Technical Dictionary (e-OTD به‏عنوان زبان استاندارد بين‌المللي براي طبقه‌‌بندي و توصيف(Cataloging) افراد، سازمانها، مكانها، كالاها و خدمات است. به عبارت ديگر اين سيستم، سيستم كدينگ استاندارد و ساختاريافته به منظور شناسايي منحصر به فرد اقلام بر اساس ويژگيهاي آنها مي‌باشد.
  انجمن مديريت كد تجارت الكترونيكي كه در سال 1990 شكل گرفته و به وجودآورنده e-OTD است، داراي 1200 عضو از 47 کشور جهان است و اين امكان را فراهم كرده است كه در محيط اينترنتي باز، مناسب و سريع با يكديگر همكاري كنند. آن‌ها وظيفه ساختن و نگهداري واژه‌نامه‌هايي را كه باعث ايجاد e-OTD شد، برعهده دارند که اجازه ميدهد اطلاعات بدون اينکه معني خود را از دست بدهند، از يک سيستم کامپيوتري به سيستمي ديگر منتقل شوند. در اين ميان هيأت نظارت مجمع، مديريت، نظارت و كنترل داد و ستد امور مرتبط با مجمع را برعهده دارند.
  هدف اصلي ECCMA فراهمسازي فرآيند باز و صحيح براي دستيابي به اجماع سريع در ساختن استانداردهاي محتوا است. با اين كار اهداف ذيل برآورده مي‌شود:
• ايجاد يک زبان مشترک تأمين براي کليه عملّيات لجستيک
• ايجاد قابليت همکاري با ساير قسمت‏ها
• بهينهسازي مديريت منابع از طريق کاهش موجودي‏ها
  اين سيستم يک استاندارد کلي براي کدگذاري همه اقلام است که شركتها و سازمانها مي‌توانند با کمک آن همه اقلام درگير در چرخه توليد محصولات خود را کدگذاري كنند.
  تبديل و انتقال كاتولوگ‌ها به فرمت مد نظر ECCMA چهار گام را دربر مي‌گيرد:
1. طبقه‏بندي: ECCMA اقلام را بر اساس نام و توصيف ‏كننده شناسايي مي‌كند.
2. انتخاب راهنماي تعيين هويت و تجاري كردن(Identification Guide Selection and Commercialization): تعيين‏ كننده این است كه براي خريد يك قلم چه اطلاعاتي بايد بدانيم.
3. استخراج ارزش(Value Extraction): تعيين‏كننده اين است كه هم‌اكنون بر اساس كاتولوگ و كد فعلي ما چه چيزي درباره يك قلم خاص مي‌دانيم.
4. غني‌سازي محتوا(Content Enrichment): پیدا کردن خصوصيات اشتباه و کامل کردن فرآيند كدگذاري
  تسهیلاتی که این سیستم فراهم می‌کند به شرح زیر است:
• دسترسي اعضاء به ابزارهاي كاتالوگ‌سازي مثل طبقه‌بنديها، كلمات اختصاصي و واحدهاي جداول تبديل مقياس(Units of measure Conversion tables)
• امكان استفاده از کاتالوگهاي ECCMA براي پشتيباني از طراحي و اجراي استانداردهاي با محتواي باز
• فرصت مشاركت يا پيوستن به شوراي استاندارد محتواي صنعت خدمات(Services Industry Content Standard Council (SICSC))، شوراي استانداردهاي محتواي منابع طبيعي (NRICSC) و شوراي استانداردهاي محتواي صنعت نفت و گاز و شوراهايي كه جديداً ايجاد مي‌شوند.
• امكان برقراري ارتباط با صفحات تأمين‌كننده خدمات در وبسايت ECCMA
• عضو ECCMA مي‌تواند لوگوي شركت، توصيف شركت و خدمات، شماره تماس و نقطه ارتباطي خود را در سايت ECCMA قرار دهد.
• ياريرساني در ايجاد راهنماهاي شناسايي e-OTD
• اطلاعرساني از تغييرات e-OTD كه بر هر يك از آن سيستم‌هاي ثبت‌نام شده تأثير مي‌گذارد.
• توانايي واگذاري و ارائه‌ي 1000 فيلد داده براي دو عضو در هر سال براي كدينگ فايلهاي e-OTD و UNSPSC
• توانايي مرور فايلهاي الكترونيكي با ويرايشهاي به روزرساني‌شده كدها و دريافت آنها از طريق اينترنت
• دريافت اطلاعات موجود در انتشارات ECCMA و ديگر اعضاي همكار اين سيستم در پشتيباني از توسعه و اجراي استانداردهاي محتواي باز
• دسترسي به كاركنان ECCMA براي پشتيباني فني و اجرايي
• دسترسي به سيستم ثبتنام جهاني ECCMA براي ثبت‌نام و حل مشكلات.

  به‌طور كلي مزاياي اصلي اين سيستم كاهش هزينه استقرار تجارت الكترونيكي از طريق بهبود قابليت ارتباط(interconectivity)و قابليت همكاري(interoperability) با سايرين، بهبود قابليت كاربرد محتوا از طريق استانداردسازي و ايجاد روابط نزديك بين شركاي تجاري و پشتيباني از استانداردهاي باز براي محتوا است.

نظام كدگذاري استاندارد كالا و خدمات سازمان ملل متحد

((The United Nations Standard Products and Services Code  (UNSPSC)

  کد استاندارد کالاها و خدمات ملل متحد یک استاندارد باز در تجارت الکترونیکی جهانی است که یک چارچوب منطقی را برای طبقه‌بندی کالاها و خدمات فراهم می‌کند. در سال 1998 طی تلاش تیمی مشترک از تحلیل‌گران و محققان شرکت دان و برداستریت(Dun & Bradstreet) (D&B‌) و سازمان خدمات خرید میان بنگاهی (IAPSO) با ادغام سیستم کدگذاری مشترک سازمان ملل متحد (UNCCS)، سیستم کدگذاری استاندارد کالاها و خدمات شركت کد استاندارد کالاها و خدمات سازمان ملل (UNSPSC) از طریق توسعه یافت. در ادامه، براي تضمين صحت اطلاعات و هم‌چنين استفاده مشترك از اسامي،‌ گروهها و تعاريف از متخصصان صنعت كمك گرفته شد و در نهايت از طريق اسناد عمومي و تجاري كه در ابتدا در كتابخانه‌هاي عمومي و اينترنت يافته بود طرح كلي كدگذاري تكميل شد. سه هدف اساسي اين سيستم عبارتند از:
• ايجاد زيرساختي براي يك پايگاه اطلاعاتي: شناسايي تأمين‌كنندگان يك محصول يا خدمت ويژه و خاص
• تحليل هزينه: جهت ارائه گزارش‌هاي گردش سرمايه
• ارائه اطلاعات محصول: يك‌پارچگي محصولات و خدمات در فهرستي كه مشتري‌ها بتوانند از آن براي جستجو كالاها و خدمات استفاده كنند.
  سيستم UNSPSC يك طبقه‌بندي سلسله مراتبي است كه سطوح مختلف آن به استفاده‌كننده كمك مي‌كند با دقت به جستجوي محصولات بپردازد. زيرا جستجوها به دسته‌هاي منطقي محدود مي‌شوند و موارد تصادفي غيرمرتبط حذف مي‌شوند. هم‌چنين، به مديران اجازه مي‌‌دهد تا به اجراي تجزيه و تحليل هزينه در دسته‌هايي كه به موقعيت شركت مرتبط است بپردازند. استاندارد UNSPSC به هر كالا يا خدمت خاص يك كد خاص نسبت مي‌دهد و اين باعث مي‌شود كه بتوان توضيحات اين كالا را بدون ابهام به هر زباني ترجمه كرد. اين سيستم كدگذاري مي‌تواند در برنامه‌ريزي منابع، خريد، حسابداري بانك اطلاعاتي و ساير سيستم‌ها به کار رود. بدين‌منظور ليست‌هاي ذخيره شده مواد هم به وسيله‌ي UNSPSC و به صورت خودكار كدگذاري می‌شود. اين سيستم كدگذاري به‌طور مداوم روزآمد مي‌شود تا به نحو بهتري به انعكاس ده‌ها هزار كالا و خدمت در بازار بپردازد. استفاده كلي از اين استاندارد شامل حضور فعال شركت‌ها و گروه‌هاي تجاري براي بهروز نگه‌داشتن دسته‌ها و اقلام كالاست.
  در طبقه‌بندي UNSPSC،‌ كالاها و خدمات به وسیله دسته‌هاي منطقي جايگزين مي‌شوند تا افراد بتوانند آنچه را جستجو مي‌كنند با سهولت بيشتري بيابند و به ارزيابي هزينه‌هاي مرتبط با گروهي از موارد مشترك بپردازند. در UNSPSC كدهاي طراحي‌شده را مي‌توان از طريق اضافه کردن رقم نهم تا يازدهم بعد از رقم كالا گسترش داد. اين اعداد مي‌تواند ارتباطات شركت با تأمين‌كننده يا توزيع‏‌كننده مانند عمده‌فروش، خرده‌فروش يا توليدكننده اصلي تجهيزات را نشان دهد. چنان‌چه كد يك كالا يا خدمت خاص وجود نداشته باشد و شركت يا بخش دولتي نياز به آن کد داشته باشد، UNSPSC در سريعترين زمان با همكاري افراد خود، از طريق اضافه كردن كد مذكور به نياز كليه اعضاء پاسخ مي‌دهد و اين امر را عاملّي در افزايش توانمندي‌هاي UNSPSC تلقي مي‌كند.

4-2                                 جدول4-1 مثالي از نحوه‌ي طبقه‌بندي و كدگذاري در UNSPSC
    
 
  مزاياي UNSPSC مي‌تواند شامل موارد زير باشد:
• قابليت تجزيه و تحليل هزينه‌هاي شركت
• بهينه‌سازي خريد بر اساس هزينه فايده
• بهره‌برداري كامل از توانمنديهاي تجارت الكترونيك
• طبقه‌بندي محصولات و خدمات؛ كدگذاري معمول، امكان تجارت بين خريداران و فروشندگان را آسان مي‌كند و يك ابزار جديد براي تسهيل تجارت الكترونيكي به شمار میرود.
  امروزه أكثر خريد و فروش‌ها در تجارت الكترونيكي از طريق كد شناسايي UNSPSC انجام مي‌شود. براي مثال شركت PAW(Prices Around the World)با استفاده از UNSPSC اطلاعات قيمتي را براي تمامی خريداران و فروشندگان در سراسر دنيا فراهم ‏آورده است.

نظام استاندارد بين‌المللي طبقه‌بندي و توصيف محصولات و خدمات  

  نظام eCl@ss استانداردي بين‌المللي براي طبقه‌بندي يكسان و واحد محصولات،‌ مواد و خدمات در سرتاسر زنجيره‌تأمين است که سازمان غیر انتفاعی eCl@ss آن را از سال 2000 مديريت کرده و توسعه داده است. این استاندارد علاوه بر فراهم کردن گزينه توصيف هر محصول انفرادي به روشي منحصر به فرد، امكان گروه‌بندي محصولات و سیستم‌ سازماندهي داخلي شركت را نیز بـر اساس ويژگيهاي كد گروه محصولات فراهم مي‌كند. استاندارد eCl@ss از آن زمان در بسياري از شركت‏ها و مؤسسات به عنوان ساختار گروهي محصولات به‌كار گرفته شده است. به بیانی eCl@ss به‏عنوان استانداردي هنجار‌محور(Norm based)براي تمامي صنايع در نظر گرفته شده است كه راه‌حل‌هاي طبقه‌بندي خاص صنعت را نيز يك‌پارچه مي‌كند. متولیان استاندارد eCl@ss در اين زمينه با سازمان‏هاي استانداردسازي ديگر كه در سطح ملّي يا بين‌المللي فعال هستند نيز همكاري مي‌كند.
  eCl@ss تمامي زنجيره‌تأمين محصولات را در بر مي‌گيرد و با بهكارگيري مشخصات گويا، افق‌هاي ديد تمامي عملّيات‌هاي تجاري مرتبط را در زنجيره ارزش محصول مربوطه مدنظر قرار مي‌دهد. بدين‏ترتيب توسعه مشخصات خصوصاً بر عملّيات تجاري عمومي تحقيقات، توسعه، بازاريابي، خريد، فروش، طرح‌ريزي/مهندسي فني، توليد، نگهداري، حسابداري، مصرف متمركز است. اهداف اصلي eCl@ss عبارتند از:
• معرفي ساختارمند، محدود به سلسلهمراتب چهار سطحی كالا و نهادها در سرتاسر زنجيره‌تأمين محصولات
• فراهم‏سازي ساختار استاندارد جهاني بههنگام براي همه بخش‌هاي درگير در زنجيره‌تأمين بهمنظور تسهيل تبادل الكترونيكي داده‌ها در بين مرزهاي ملّي و زبان‏هاي مختلف
• محاسبه تمامي نيازمنديهاي فني، تجاري و اقتصادي موجود در محصولات
• فراهم‌سازي ساختار استاندارد شده در سطح جهان در قالب نسخه‌هاي به‌روزرساني شده براي تمامي شركاي درگير در بازارهاي تأمين، به طوري‌كه تبادل الكترونيكي داده‌ها فراي مرزهاي ملّي و موانع زباني تسهيل گردد
• فراهم کردن داده سازگار با استانداردهاي eCl@ss
  سیستم ecl@ss همه كلاسها، خصوصيات يا ارزشها را در بخش جستجو در بر مي‌گيرد. آنهايي كه كاربر منظم خدمات اين سيستم هستند امكان جستجو در ساختار ecl@ss با استفاده از سيستم جستجوي سلسله‌مراتبي را دارند. استفاده از اين كاركرد، مستلزم داشتن دانش مشخص در ساختار كلاس‌ها و محتواي اين ساختارها است.
  برخی از مزایای به‌ کار گیری این سیستم به شرح زیر است:
• استفاده از اطلاعات استاندارد شده محصول در انجام الكترونيكي فرآيندهاي مشترك کسب ‌و كار با شركاي تجاري
• امنيت بالاي فرآيند با زنجيره اطلاعات سازگار و همسان
• شناخت و ممانعت انتخاب براي ‌گروه‌هاي محصول حساس
• كاهش ابهام اطلاعات ارائه شده درباره كالا
• اطمينان بيشتر هنگام جستجو و شناسايي محصولات
• پردازش ارزان و سريع سفارشها
• كنترل و گزارشدهي معني‌دار
• اين سيستم بر مبناي استانداردهاي ملّي و بين‌المللي طراحي شده است
• اين سيستم همه محصولات،‌ مواد و خدمات را تحت پوشش قرار مي‌دهد
• الزامات تجاري و مهندسي را تطبيق مي‌دهد
• در برگيرنده مجموعه خواص براي سري مواد است
• براي كمك به كاربران اتفاقي امكان جستجو با كليدواژه ارائه مي‌دهد تا بتوانند مواد مناسب را پيدا كنند (بدون جستجو در يك سلسله مراتب پيچيده)
• اين سيستم مي‌تواند براي تجارت الكترونيكي و نيز مديريت مواد و تسهيلات و سيستم‌هاي اطلاعات محصول مورد استفاده قرار گيرد.
• در زبان‏هاي مختلف در دسترس است و مي‌تواند بهصورت رايگان در تجارت الكترونيكي مورد استفاده قرار گيرد.
• بهصورت بين‌المللی از اروپا تا آمريكا و آسيا و نيز پشتيباني محلی پشتيباني مي‌شود.
• بهوسيله پايه‌هاي صنعتي محكم از آلمان و اروپا پشتيباني مي‌شود. اين مبنا به آمريكا و آسيا گسترش پيدا خواهد كرد،‌ بنابراين داراي پشتيباني صنعتي جهاني خواهد بود.
• بهطور گسترده‌اي شركت‌هاي بين‌المللي و عرضه‏‌كنندگان آنها در آلمان و ديگر كشورهاي اروپايي آن را به کار می‌برند.
• اعضاي اين سازمان مي‌توانند به مزايا و خدمات خاص سيستم eCl@ss دسترسي پيدا کنند و روابط مشتری تأمين‏‌كننده را به شکل مناسبي طراحي كنند.

نظام(Global System،GS1)

  نظام شماره‌گذاري بين‌المللی براي اولين بار در آمريكا ابداع گرديد و شوراي شماره‌گذاری يكنواخت

((United Codification Council (UCC))  آن را در سال 1973 بهكار گرفت. نام اين شورا از اول سال 2005 ميلادي به GS1 تغيير يافت و هماكنون مقر آن در بلژيك مي‌باشد. تا امروز بيش از يك ميليون شركت در سطح جهان، عضو GS1 شده‌اند. این نهاد استانداردهای شناسایی موجودیت‌ها (کالا، موقعیت، تجهیزات و غیره است) یا همان کدگذاری را برای مقاصد متنوعی توسعه داده است. هم‌چنین بر مبنای این استانداردها، راه حل‌های متعددی را برای تسهیل فرایندهای کسب و کار ارائه می‌دهد از جمله بارکد GS1 و دیتاماتریس که پیش‌تر در فصل دوم اشاره شدند. مجموعه این استانداردها و راه‌حل‌ها نظام GS1 را شکل می‌دهند.
  از استانداردهای کدگذاری این نهاد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
شماره جهانی قلم تجاری(Global Trade Item Number (GTIN)
  استاندارد GTIN به عنوان یکی از مهم‌ترین عناصر تشکیل دهنده نظام GS1 برای شناسایی منحصر به فرد اقلام تجاری به کار می‌رود. این اقلام، محصولات و خدماتی را شامل می‌شوند که دارای قیمت بوده و در هر نقطه‌ای از زنجیره‌تأمین، سفارش داده شده یا برای آن‌ها صورت‌حساب صادر می‌شود. در این استاندارد به هر قلم تجاری که با دیگری متفاوت است یک GTIN متفاوت تعلق می‌گیرد.
  کارکرد اصلی GTIN فراهم کردن راهی برای شناسایی یکتای هر قلم برای شناسایی در یک پایگاه داده است، برای فعالیت‌هایی مثل دریافت قیمت، ثبت فروش، تأیید تحویل یا شناسایی سفارش آن و در هر نقطه‌ای از زنجیره‌تأمین و هر جایی در جهان.

  ساختار اين كد به شرح زير است:
       x             xxxx         xxxxx           xxx
  رقم كنترل     سريال كالا    كد شركت     كدكشور

  كد فوق تبديل به باركد (خط نماد) شده و بر روي بسته‌بندي كالاهاي خرده‌فروشي چاپ مي‌شود. هنگامي كه اين كالاها به فروشگاه منتقل مي‌گردند، در پايگاه داده‌ي آن، كد كالا و قيمت فروش وارد مي‌شود و پس از آن در هر بار اسكن باركد، ماشين كد آن را خوانده و با توجه به مشخصات ثبت شده در پايگاه داده، قيمت محاسبه و صورتحساب را صادر می‌کند. این کد هم‌چنین در کنترل موجودی انبار فروشگاه نیز به‌کار گرفته می‌شود و متناسب با اطلاعات پیوست به کد در پایگاه داده‌ها می‌تواند کاربردهای دیگری نیز داشته باشد.
شماره SSCC
  يكي ديگر از كاربردهاي نظام GS1، رديابي و رهگيري محموله‌هاي كالاست. علاوه بر اينكه هر قلم كالا داراي يك كد 13 رقمي است، به هر محموله از يك كالا مي‌توان شماره سريال محموله داد. اين شماره را(Serial Shipping Container Code(SSCC مي‌نامند.
شماره مكاني يا  ( Global Location Numbers)  (GLN )
  شماره‌ي مكاني به هر موقعیت مکانی در فرآیند تولید و توزیع  تخصيص مي‌يابد. در عملّيات توزيع و ارسال كالا، مي‌توان بر روي پالت‌های مختلف، شماره‌ي GTIN يا همان 13 رقم، شماره محموله يا SSCC، مكان توليد يا GLN منشاء و مكان مقصد يا GLN دريافت‌كننده را درج کرد. به اين ترتيب، بستر اطلاعاتی لازم برای عملّيات رديابي محموله‌ها فراهم می‌شود.
  برخی از راه‌حل‌هایی که GS1 بر پایه استانداردهای بالا ارائه می‌دهد به شرح زیر است:
شبكه جهاني همزمان‌سازی داده‌ها
  شبكه جهاني همزمان‌سازی داده‌ها((Global Data Synchronisation Network (GDSN)يك فضاي جهاني اتوماتيك و برپايه استانداردهای GS1 است كه هماهنگي مداوم و امن داده‌ها را فراهم مي‌كند و به تمام شركا اين امكان را مي‌دهد كه داده‌هاي یکسان و سازگار با سيستم خود را همزمان داشته باشند. طبقه‌بندي جهاني محصولات (GPC) عامل اساسي GDSN است كه مديريت مؤثر طبقه‌بندي را امكان‌پذير مي‌كند.
سيستم جهاني EPC
  سيستم جهاني استانداردی كه تكنولوژي RFID، زيرساخت‏هاي فعلي ارتباطات و كد الكترونيكي محصولات را گردهم آورده تا در  یک زنجيره‌تأمين در سطح جهاني امكان شناسايي اتوماتيك و فوري يك كالا  فراهم شود.
  رسالت GS1 هدايت، طراحي و تحقق استانداردهاي جهاني به منظور بهينه‌سازي و توسعه زنجيره عرضه و تقاضا است. از ديگر اهداف GS1 تسهيل تجارت جهاني با متصل كردن جريان داده‌ها به جريان كالاها است. اشكال و پيچيدگي‌هاي تجارت جهاني بسيار زياد است لذا GS1 مأموريت خود را مقابله با اين شرايط قرار داده و استانداردهايي را براي بهبود زنجيره‌تأمين و عرضه طراحي و اجرا کرده است كه مواردي از آنها عبارتند از:
• توسعه و تكميل استانداردهاي چند بخشی و باز جهاني
• آموزش و كاربردي كردن استانداردها
• ارتقا و كمك به پياده‌سازي استانداردها با استفاده از بهترين تسهيلات براي راه‌حلهاي تجاري
  مهم‌ترين كار GS1 بهبود سيستم با تکیه بر مجموعهای از استانداردها است كه براي ارتقاي مديريت زنجيره تأمين وضع شدهاند. سازمان‏هايي كه تمايل دارند از سيستم GS1 استفاده كنند بايد درخواست عضويت خود را به يكي از سازمان‏هاي عضو تحويل دهند. شركت‌هاي واقع شده در كشورهاي فاقد سازمان GS1 مي‌توانند درخواست خود را مستقيماً به دفتر جهاني GS1 ارجاع دهند.

برخی از سيستم‌هاي كدگذاري ساير كشورها

  كدگذاري اقلام پديده‌اي نوظهور در جهان نيست. اين موضوع به لحاظ علمي داراي پيشينه‌اي حداقل هفتاد ساله است. بسياري از كشورها در سطح ملّي اقداماتي را به منظور توسعه سيستم‌هاي طبقه‌بندي و كدينگ به انجام رسانده‌اند.
   در برخي موارد اين سيستم‌ها مبتني بر سيستم‌هاي بين‌المللي بوده و در برخي موارد نيز به صورت منحصر به فرد و به منظور برآورده ساختن نيازهاي خاص، توسعه يافته‌اند. به هر شكل از اين بررسي چنين استنباط مي‌شود كه توسعه سيستم‌هاي كدينگ در سطح كشورها نيز امري بديع نبوده و از ديرباز تا كنون ادامه داشته است. بدين لحاظ در ادامه اين مطلب سعي شده تا برخي از سيستم‌هاي كدينگ در چند كشور مختلف، براي مخاطبين دوره معرفي گردد.
سيستم‌هاي طبقه‌بندي و كدگذاري در كشور آمريكا
  در كشور آمريكا از سيستم‌هاي طبقه‌بندي و كدگذاري مختلف و متعددي در حوزه‌هاي كاربردي متعدد استفاده مي‌شود. مهم‌ترین سيستم‌هاي طبقه‌بندي مورد استفاده در ايالات متحده آمريكا در حيطه فعاليت‌هاي اقتصادي و محصولات، عبارتند از : NAICS، NAPCS و HTS. البته سيستم‌هاي كدگذاري نظير NATO، PACS و GS1 نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
  نظام طبقه‌بندي رشته فعاليت‌هاي آمريكاي شمالي (NAICS)، در زمره طبقه‌بندي‌هاي مبتني بر ISIC است. اين طبقه‌بندي براي ايجاد امكان مقايسه آمارها، بين سه كشور كانادا، آمريكا و مكزيك طراحي شده است. در اين نظام با تكيه بر 5 رقم نخست كدها، امكان مقايسه آمارهاي سه كشور با يكديگر فراهم خواهد آمد و رقم ششم كدها مربوط به استفاده‌هاي داخلي هر كشور است.
  نظام طبقه‌بندي محصولات آمريكاي شمالي (NAPCS) جزو طبقه‌بندي‌هاي وابسته به CPC است. اين طبقه‌بندي را نيز سه كشور كانادا، آمريكا و مكزيك طراحي کرده‌اند. اين سيستم بسيار جزئي‌تر از CPC با محصولات رفتار مي‌كند و روال كار بدين منوال است كه بعد از تعيين كد NAPCS هر محصول، تناظر اين كد با CPC تعيين خواهد شد.
سيستم‌هاي طبقه‌بندي و كدگذاري در كشور آلمان
  در كشور آلمان و در حوزه فعاليت‌هاي اقتصادي و محصول، از دو نوع سيستم كدينگ WZ2003 و GP2002 استفاده مي‌شود. هم‌چنين كشور آلمان از سيستم‌هاي كدگذاري NATO و GS1 نيز استفاده مي‌كند.
  سيستم طبقه‌بندي فعاليت‌هاي اقتصادي آلمان (WZ2003) به نوعي يك نسخه بومي شده از سيستم طبقه‌بندي NACE1.1 است. اين سيستم نيز به نوبه خود برگرفته از طبقه‌بندي ISIC است. به طور طبيعي هر كشوري مي‌تواند با توجه به فعاليت‌هاي اقتصادي و صنعتي كشور خود، سيستم‌هاي مرجع را ريزتر و جزئي‌تر كرده و مورد استفاده قرار دهد. اين‌گونه اقدامات معمول با توجه به مقاصد آماري انجام مي‌پذيرد. به همين جهت اداره ملّي آمار در كشور آلمان متولي اصلي نگه‌داشت و به روز رساني اين سيستم به شمار مي‌رود.
  طبقه‌بندي آماري محصولات آلمان (GP2002) برگرفته از طبقه‌بندی آماري محصولات در جامعه اقتصادي اروپا (CPA) است. در جامعه اقتصادي اروپا استاندارد CPC صرفاً يك طبقه‌بندي پيشنهادي است. در حالي‌كه اجراي CPA از لحاظ قانوني اجباري است. آلماني‌ها بنا به ضرورت‌هاي داخلي خود يك سطح هشتم به CPA اضافه كرده‌اند كه صرف كاربرد داخلي دارد.
سيستم‌هاي طبقه‌بندي و كدگذاري در كشور چين
  طبقه‌بندي و كد فعاليت‌هاي اقتصادي ملّي (ICCNEA) برگرفته از ISIC است. البته تفاوت‌هايي نيز ميان اين دو سيستم وجود دارد. براي مثال برخي از فعاليت‌هاي اقتصادي چون در ساختار دولتي چين در ارگاني متفاوت قرار دارند، در سيستم طبقه‌بندي فعاليت‌هاي اقتصادي اين كشور نيز در رده ديگري واقع شده‌اند. هم‌چنين كشور چين براي فعاليت‌هاي اقتصادي كه هنوز شكل نگرفته‌اند يا از نظر اقتصادي اهميت چنداني ندارند، دسته‌هاي منفردي را همانند بخش‌هايي كه در ISIC وجود دارد، در نظر نگرفته است. به طور كلي ساختار طبقه‌بندي فعاليت‌هاي اقتصادي چين، شبيه ISIC ولي جزئي‌تر و ريزتر شده است.
  طبقه‌بندي و كد براي محصولات كشاورزي و صنعتي (CCNIAP) از نظر هدف و ماهيت کاملاً متفاوت با سيستم CPC طراحي شده است و تنها جداولي براي تطبيق اين دو مقوله با يكديگر طراحي شده است. اين سيستم تنها شامل كالاهاي منقول است و خدمات را شامل نمي‌شود. كشور چين هنوز هيچ سيستم طبقه‌بندي براي محصولات اصلي سازگار با CPC را كه سازمان ملل توصيه کرده، ايجاد نکرده است. با اين وجود سيستم فعلي مورد استفاده در اين كشور، بسيار ريزتر و جزئي‌تر از بخش كالاهاي منقول CPC است.

   

  فهرست اصلی